ცნებები

0-9

22: "კარის ხაზითა", "22-მეტრა ხაზითა" და "კიდის ხაზებით" შემოსაზღვრული
ნაკვეთი. ამ ხაზებიდან "ოცდა-ორს" ეკუთვნის მხოლოდ "22-მეტრა ხაზი".

ა

ადგილზე გამავალი: თუ საპირისპიროდ არ თქმულა, ყოველთვის "კიდის ხაზის" პარალელურია.
ასტრონომიული დრო: ითვლება უწყვეტად | საათის გაუჩერებლად >> შეადარეთ "სათამაშო დროს".
აუტის მიჯნა: მოედანზე, კიდის ხაზის მართობულად, იმ ადგილზე გატარებული წარმოსახვითი ხაზი, სადაც ბურთი კიდიდან უნდა მოაწოდონ. მიჯნა კარის ხაზიდან 5 მეტრის ფარგალში ვერ იქნება.
ახლოს: 1 მეტრის ფარგალში.

ბ

ბინძურად თამაში: [სათამაშო] გარემოში ჩადენილი ნებისმიერი ქმედება, რომელიც წეს 9-ს არღვევს: გზის შეკვრა, უპიროდ თამაში, ზედიზედ დარღვევა, სახიფათოდ თამაში და უწესობა.
ბოლო ფეხი: შერკინებაში | რაქში | მოლში ჩაბმულ გუნდელთა ის ფეხი, რომელიც მათი ლელოდან ყველაზე ახლოა.
ბოჭვა: ბურთიანის დაჭერა და [მიწაზე] წაქცევა
ბურთიანი: მოთამაშე, ვისაც ბურთი უჭირავს | ვინც ბურთს ფლობს.
ბურთით ითამაშა: მოთამაშე ბურთს განზრახ შეეხო.
ბურჯი: პირველი ხაზის განაპირა მორკინალი

გ

გადაღმა, უკან, წინ დგომა: მოთამაშე "სათანადო ადგილზე" ორივე ფეხითაა [თუ არ ეწინააღმდეგება საღ აზრს].
გადაცემა: მოთამაშემ სხვას ბურთი ხელით გადაუგდო |უტყორცნელად გადასცა.
განახლება: 22-მეტრა ხაზიდან | ლელოდან არეკნით დარტყმა ლელოს დაცვის შემდეგ და სხვა შემხვევებში.
გარემო: [სათამაშო] არე და მისი გარემომცველი ზოლი, რომელსაც "პერიმეტრი" ჰქვია
გაშეშებული: ბოჭვის | დაჭერის აკრძალული ხერხი:მოთამაშე მეტოქეს "გაშლილ მკლავს" ურტყამს
გაძევება [ბოლომდე]: მსაჯი დამრღვევს წითელ ბარათს უჩვენებს იმის ნიშნად, რომ "იმ მატჩში" მეტად ვეღარ ითამაშებს.
გაძევება [დროებით]:: მსაჯი დამრღვევს ყვითელ ბარათს უჩვენებს იმის ნიშნად, რომ თამაშს დროებით [მეტწილად 10 წუთით] უნდა გამოაკლდეს
გვირაბი: [შერკინებაში] მეტოქე "პირველ ხაზებს" შორის მოქცეული სივრცე
გზის შეკვრა [ბლოკი]: მოთამაშეს წესის დარღვევით აფერხებენ და თამაშში ხელს უშლიან.
გოლი: ბურთი მოედნიდან დაარტყეს მიწიდან | არეკნით და მან მეტოქის კარის ხარიხას გადაუფრინა.
გუნდელი: მოთამაშის გუნდის სხვა წევრი
გუნდი [რაზმი]: მოთამაშეთა ჯგუფი: [მეტწილად] 15 პირი, რომლებიც თამაშს | მატჩს იწყებენ, და მათი შემცვლელები | სათადარიგოები [მარქაფა].

დ

დამცველი: გუნდი, რომლის [მოედნის] ნახევარზეც მიმდინარეობს თამაში
დამჭერი: მოთამაშე, ვისაც მიწაზე დადებული ბურთი ხელით იმიტომ უჭირავს, რომ გუნდელმა ფეხი[თ} დაარტყას
დარტყმა: ბურთისთვის ფეხის დარტყმა მუხლზე ქვემო ნებისმიერი ნაწილით,ოღონდაც მუხლისა და ქუსლის გამოკლებით. დარტყმის შედეგად ბურთი "ხელის მტევანს" უნდა მოშორდეს, ან მიწაზე თვალ-საჩინოდ გადაადგილდეს
დგომელა: მოთამაშე მიწას მხოლოდ ტერფებით ეხება და წაქცეულებს არ ებჯინება.
დერეფანი: თითო გუნდიდან მინიმუმ ორ-ორი მოთამაშის "მწკრივად დადგომა" [გამწკრივება] იმ მიზნით, რომ ამათ კიდიდან მოწოდებული ბურთის დასაუფლებლად იბრძოლონ.
დერეფნელი: დერეფანში [ჩა]მდგარი მოთამაშე
დერეფნის მონაწილენი: დერეფნელები, გუნდიდან [მაქსიმუმ] თითო მიმღები,მომწოდებელი, მისი [უშუალო] მეტოქე.

ზ

ზონა: მოედნის ის ნაწილი, სადაც შეიძლება შერკინების მოწყობა|დაყენება|გამართვა.

თ

თავისუფალი: დარტყმა, რომლითაც გუნდი ისჯება დარღვევისათვის | რომელიც გუნდს ერგება "ალალზე დაჭერისთვის".
თამაშ-გარე [ოფ-საიდ]: პოზიციური დარღვევა: მოთამაშე ისეთ ადგილზეა, რომ არ უნდა ითამაშოს, თორემ დაჯარიმდება = თუ ითამაშებს -- დაჯარიმდება.

კ

კავშირი: "მსოფლიო რაგბის" მიერ ხელ-დასმული ორგანიზაცია, რომელიც პასუხს აგებს ამა თუ იმ გეოგრაფიულ არეში მატჩების დაგეგმვასა და გამართვაზე.
კაპიტანი: გუნდის მიერ არჩეული მოთამაშე, რომელიც მასვე წინამძღოლობს,ეთათბირება მსაჯს და ამის შეკითხვაზე არჩევანს "აკეთებს".
კარის ხაზი: მოედნის მოკლე "შემომსაზღვრელი ხაზი", რომელიც მას არ ეკუთვნის [და ეკუთვნის ლელოს].
კვართი: ზედა ტანის სამოსი, რომელიც არაა მიკერებული | მიმაგრებული შორტსა და საცვალზე
კვაჭი [ჰუქერ]: პირველი ხაზის შუა მორკინალი
კიდე: [სათამაშო] მოედნის მეზობელი | მოსაზღვრე ზოლი: კიდის ხაზები და იქით.
კიდის სიბრტყე: კიდის | ლელოს კიდის ხაზ[ებ]ისადმი მართობული | ვერტიკალური სიბრტყე.

ლ

ლელო: "კარის ხაზით", "უკანა ხაზითა" და "ლელოს კიდის ხაზებით" შემოსაზღვრული ნაკვეთი. ამ ხაზებიდან ლელოს ეკუთვნის მხოლოდ "კარის ხაზი".
ლელოს კიდე: ლელოს მეზობელი | მოსაზღვე ზოლი: ლელოს კიდის ხაზები და იქით.

მ

მბოჭავი: მეტოქე, რომელმაც ბურთიანი შებოჭა და თავადაც წაიქცა
მეორე-ხაზელი: პირველი ხაზის უკან მდგარი მორკინალი [ორნი არიან],რომელიც აწვება ბურჯსა და კვაჭს.
მიმღები: მოთამაშე, რომელიც დერეფნის მწკრივის უკან დგება იქედან გადმოწოდებული | გადმოგდებული ბურთის მისაღებად.
მიწიდან: დარტყმა: ბურთს წინდაწინ, საგანგებოდ დებენ | აყენებენ მიწაზე | სადგამზე.
მოედანი: კარის ხაზებითა" და "კიდის ხაზებით" შემოსაზღვრული ნაკვეთი. საზღვარი მოედანს არ ეკუთვნის.
მოლი: თამაშის ფაზა: ბურთიანი მოთამაშე და მინიმუმ თითო მისიანი და მეტოქე, რომლებიც ზეზეულად ერთმანეთს ეჭიდებიან
მღლეტელი [ჯექლერ]: მბოჭავის გუნდელი, რომელიც ბოჭვაზე პირველი მივიდა. მას მხოლოდ ზეზეულად | დგომელა შეუძლია "ბურთით თამაში".
მსაჯები: პირები, რომლებიც თამაშს უძღვებიან: [უბრალოდ] მსაჯი ანუ რეფერი და ორი "კიდის მსაჯი", აგრეთვე ტელე-რეფი და შვიდკაცაში -- ორი "ლელოს მსაჯიც".
მხედრული: აკრძალული ფანდი: შემტევს ლელოსთან ჯარიმა |თავისუფალი რომ ერგება, დამრტყმელის ნიშანზე მოიერიშეთა ჯგუფი შორიდან გამოექანება, დამრტყმელი კი ბურთს ფეხს მიჰკრავს და ერთ-ერთს მაშინღა მიაწოდებს, როცა ესენი ახლოს მივლენ

ო

ორგანიზატორი: გაერთიანება, რომელსაც თამაშის გამართვა აბარია: შეიძლება იყოს "მსოფლიო რაგბი", ქვეყნის | შტატის | კუთხის "რაგბის კავშირი", კავშირთა ჯგუფი ანაც "მსოფლიო რაგბის" | "რაგბის კავშირის" მიერ ხელ-დასმული ორგანიზაცია.

პ

პირდაპირ აუტში: ფეხით დარტყმული ბურთი კიდეზე ისე გადავიდა, რომ [სათამაშო] არეში მიწაზე არ დაცემულა და არც არავის [მოთამაშეს | მსაჯს] შეხებია.
პირდაპირ დაიჭირა: ისე დაიჭირა ბურთი, რომ ეს მანამდე არ შეხებია არც მიწას და არც სხვა არავის.
პირველ-ხაზელი: შერკინების "წინა | პირველი ხაზის" წევრი: მარცხენა ბურჯი,კვაჭი, მარჯვენა ბურჯი

რ

რაქვა: რაქში ბურთის მოსაპოვებლად | შესანარჩუნებლად "ფეხით თამაში" წესების დაცვით.
რაქი: თამაშის ფაზა: მეტოქეთა "თითო ან მეტი მოთამაშე" მიწაზე დებული ბურთის გარშემო ერთმანეთს ზეზეულად | დგომელა ეჭიდება

ს

სადგამი: ორგანიზატორის მიერ მოწონებული მოწყობილობა "მიწიდან დარტყმის" დროს ბურთის დასადებად | დასაყენებლად
სათამაშო დრო: სუფთა | ნაღდი დრო: პაუზების | საათის გაჩერების გამოკლებით. შეადარეთ "ასტრონომიულ დროს".
სამოსი: ყველაფერი, რაც მოთამაშეს აცვია | უკეთია; უნდა შეესაბამებოდეს "მსოფლიო რაგბის" 12. დებულებას.
სასჯელი: თამაშის განახლების ხერხი [მეთოდი] დარღვევის | შეფერხების შემდეგ
საცვალი: უტოტებო | მოკლე-ტოტებიანი სამოსი, რომელიც ფარავს სხეულს წელიდან ქვემოთ, მუხლებამდე არ მისული; ეხება კანს და შიგნიდან -- სხვა სამოსს, და არაა მიკერებული | მიმაგრებული კვართსა და შორტზე.
საჯარიმო ლელო [7'ქულიანი]: მსაჯს მიაჩნია, რომ შემტევი ლელოს ნაღდად გაიტანდა | გაიტანდა უფრო ხელ-საყრელ ადგილზე, მეტოქეს ბინძური თამაშით რომ არ შეეშალა ხელი.
სინბინი [განსაწმენდელი]: [სათამაშო] არის გარეთ გამოყოფილი ადგილი, სადაც "დროებით გაძევებული" უნდა მოთავსდეს.
სისხლი: [მისახედი] სისხლ-მდენი ჭრილობა
სოლური: აკრძალული ფანდი: შემტევი "აიღე და მიეძალეს" რომ გააჩაღებს, გუნდელები ბურთიანს მეტოქესთან დაჭიდებამდე [კონტაქტამდე] ორივე მხრიდან მოხვევენ ხელს და ისეთ სოლს შექმნიან, რომ ზოგი ბურთიანის წინაც კი იქნება.

უ

უკანა ხაზი: სათამაშო არის მოკლე "შემომსაზღვრელი ხაზი", რომელიც ამ არეს არ ეკთვნის.
უქმი ბურთი: ვითარება: მსაჯმა თამაში დასტვენით შეაჩერა, ანაც გუნდმა გარდასახვა ვერ გაიტანა.
უცებ შემოგდება: ბურთის კიდიდან მოწოდება დერეფნის მოწყობამდე იმ გუნდის მიერ, ვისაც ეს დერეფანში უნდა ექნა | გაეკეთებინა

ფ

ფაზა: შერკინება | დერეფანი | რაქი | მოლი.
ფლობა: მოთამაშე | გუნდი ბურთს აკონტროლებს, ან მოპოვებას | დაუფლებას ცდილობს.
ფრთა [ფლენქერ]: მესამე ხაზის განაპირა მორკინალი

ღ

ღია თამაში: თამაშის მონაკვეთი ფაზებს შორის; ანაც ცენტრიდან | 22-დან | ლელოს ხაზიდან დარტყმიდან, ჯარიმიდან | თავისუფალიდან შემდეგ ფაზამდე, ოღონდაც "უქმი ბურთის" გამოკლებით

ყ

ყვითელი:: ბარათი, რომელსაც მსაჯი მოთამაშეს უჩვენებს "დროებითი გაძევების" [სინბინის] ნიშნად.

შ

შებოჭილი: ბურთიანი, რომელიც მბოჭავ[ებ]მა დაიჭირა | დაიჭირეს და [მიწაზე] წააქცია | წააქციეს.
შეგდება: შერკინებაში ბურთის შეგორება
შეკვრა: "სხვა მოთამაშისათვის" მთელი მკლავის [მხრიდან მტევნამდე] მკვიდრად მოხვევა, "მხრიდან გავამდე" ნებისმიერ დონეზე.
შეკვრული: მოთამაშე, რომელიც მეტოქესთან დაჭიდებამდე [კონტაქტამდე] ბურთიან გუნდელს ხელს მოხვევს.
შემკვრელი [რვა: მესამე ხაზის მორკინალი, რომელიც აწვება ორ მეორე-ხაზელს | მეორე-ხაზელსა და ფრთას.
შემტევი: გუნდი, რომლის მეტოქის ნახევარზეც მიმდინარეობს თამაში
შემცვლელი: მოთამაშე, რომელმაც გუნდელი შეცვალა ტრავმის გამო | ტაქტიკური მოსაზრებით.
შერკინება: თამაშის ფაზა: გუნდებიდან 8-8 მოთამაშე ერთუთრს ჯგუფად ეჭიდება.
შესვენება: შუალედი თამაშის ტაიმებს შორის.
შორტი: მოკლე შარვალი: მუხლებამდე არ-მისული და წელზე რეზინ | ზონარ- გაყრილი, რომელიც არაა მიკერებული | მიმაგრებული კვართსა და საცვალზე

ც

ცენტრიდან დარტმა [ქიქოფ]: თამაშის | "დამატებითი დროის" თითოეული ნახევრის დაწყება არეკნით, ანაც არეკნითვე თამაშის განახლება ბურთის გატანის შემდეგ.
ცრუ შერკინება: ამაში: ბურთი, შემგდებმა გუნდმა უბრძოლველად უნდა მოიგოს; მიწოლა ორივე გუნდს ეკრძალება; და "იტალიური წესით" -- ორივე გუნდი 8-8 მოთამაშეს [ჩა]აყენებს.
ცხრა [9 ნომერი]: ვინც ბურთს შერკინებაში აგდებს

წ

წაქცეული: მოთამაშე მიწას, ტერფების გარდა, სხვა რამითაც ეხება, ან სხვა წაქცეულს ებჯინება
წითელი: ბარათი, რომელსაც მსაჯი მოთამაშეს უჩვენებს "ბოლომდე გაძევების" ნიშნად.
წინ: მეტოქის [ლელოს] უკანა ხაზისკენ.
წინ გადაწოდება [წინ პასი]: მოთამაშემ ბურთი წინ გადააგდო | ტყორცნა | უპასა:ტყორცნისას მკლავები წინ გაამოძრავა.
წინ თამაში: ბურთის დავარდნა: მოთამაშემ ბურთი დაკარგა და ბურთი წინ წავიდა; მოთამაშემ ბურთი მტევნით | მკლავით წინ გადააგდო; მოთამაშეს ბურთი მტევანზე | მკლავზე მოხვდა, და [ყველა ამ შემთხვევაში] ბურთი მიწას ან "სხვა მოთამაშეს" მანამ შეეხო, სანამ "პირველად ხსენებული მოთამაშე" მას დაიჭერდა.

ჭ

ჭერა: მოთამაშე ბურთს ხელ[ებ]ით | მკლავ[ებ]ით ფლობს
ჭიშკრიდან: თავისი ლელოს მხრიდან

ხ

ხეირი: ცხადი და რეალური ტაქტიკური ან ტერიტორიული უპირატესობა, რომელიც გუნდმა მიიღო მეტოქის მიერ წესის დარღვევის შემდეგ | მიუხედავად
ხელიდან: დარტყმა: ბურთს ხელს განზრახ გაუშვებენ და ფეხს მიწის შეხებამდე დაარტყამენ
ხელის კვრა: ილეთი: "ბურთიანი მოთამაშე" მეტოქეს "გაშლილ მტევას" [ხელის გულს] აგებებს გზიდან ჩამოსაშორებლად

ჯ

ჯარიმა: დარტყმა, რომლითაც გუნდი ისჯება მძიმე | სერიოზული დარღვევისთვის